Kentsel Dönüşümde Kira Yardımı: Kime, Ne Kadar Süre, Nereye Başvurulur?

6306 sayılı Kanun m. 5, anlaşma ile tahliye edilen yapıların maliklerine, kiracılarına ve yapıda oturan sınırlı ayni hak sahiplerine kira yardımı yapılabileceğini düzenler. Ayrıntılar, 21 Mayıs 2024'te yeniden yazılan Uygulama Yönetmeliği m. 16'dadır. Kira yardımı bir hak olarak değil, "yapılabilir" şeklinde düzenlenmiştir; aylık tutarı Kentsel Dönüşüm Başkanlığı belirler.

Maliklere aylık kira yardımı

• Anlaşma ile tahliye edilen yapıların maliklerine, tahliye veya yıkım tarihinden itibaren aylık kira yardımı yapılabilir.
• Riskli alan dışındaki riskli yapılarda süre 18 aydır.
• Riskli ve rezerv yapı alanlarında süreyi ilgili kurum belirler; 48 ayı geçemez.
• İnşaat hâlinde olup içinde oturulan yapılarda yalnızca oturulan bağımsız bölümlerin malik, kiracı ve sınırlı ayni hak sahipleri yararlanır.
• Mümkünse kira yardımı yerine teslim tarihine kadar geçici konut veya işyeri tahsis edilebilir.

Kiracılara ve diğerlerine tek seferlik yardım

Yönetmelik m. 16/3'e göre, maliklere ödenen aylık kira yardımı esas alınarak bir defada şu yardımlar yapılabilir:

Kim?	Tutar
Kiracı olarak oturan veya işyeri işleten	Aylık tutarın 2 katı
Taşınmazı anlaşmayla kamulaştırılan	Aylık tutarın 2 katı
Kapıcı dairesinde oturan kapıcı	Aylık tutarın 5 katı
Sınırlı ayni hak sahibi olarak oturan veya işyeri işleten	Aylık tutarın 5 katı
Acil uygulamalarda (m. 6/A) malik, kiracı, sınırlı ayni hak sahibi	Aylık tutarın 3 katı taşınma yardımı

Yapıyı malik, kiracı veya sınırlı ayni hak sahibi olmadan kullananlara ve gecekondu sahiplerine de, 2016/8663 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına göre ayrıca yardım yapılabilir (m. 16/2).

Başvuru: bir yıllık süre

• Başvuru, tahliye tarihinden veya riskli yapının yıktırıldığı tarihten itibaren bir yıl içinde yapılmalıdır.
• Riskli yapılarda il kentsel dönüşüm müdürlüğüne, yetki devri varsa İdareye; riskli ve rezerv alanlarda ilgili kuruma başvurulur.
• Ödeme riskli yapılarda doğrudan malikin hesabına veya İdare hesabı üzerinden yapılır. Başkanlık uygun görürse bir yıla kadar olan kısım peşin ödenebilir.

Kira yardımı ile faiz desteği birlikte alınmaz

Aynı kişiye hem kira yardımı hem faiz desteği yapılamaz (m. 16/7). Faiz desteği için ise tahliye veya yıkımdan itibaren belirli süre içinde protokollü bankaya başvurmak gerekir. Bu sürede Yönetmelik ile Cumhurbaşkanı Kararı arasında bir fark var; ayrıntısı için faiz desteği notuna bakın.

İdare veya TOKİ kendi uygulamalarında kendi bütçelerinden de kira yardımı yapabilir (m. 16/8). İstanbul'daki Yarısı Bizden kampanyasının tahliye desteği ise ayrı bir Cumhurbaşkanı Kararına dayanır.

Müteahhidin ödediği kira yardımı

Bunlar Yönetmelik m. 16'daki kamu yardımlarıdır. Müteahhidin sözleşmeye göre maliklere ödediği kira bedeli ayrı bir konudur. Sözleşme 6306 m. 6/14 uyarınca idari yoldan feshedilirse, fesih tarihine kadar müteahhidin ödediği kira yardımları geri istenemez.

Not: Özel hesap kapandı

Yönetmelikte yardımların "Dönüşüm Projeleri Özel Hesabından" karşılanacağı yazıyor. Bu hesap Kanun Ek m. 4 ile 31.12.2025 itibarıyla kapatıldı; atıflar artık Kentsel Dönüşüm Başkanlığına yapılmış sayılır ve ödemeler Başkanlık bütçesinden yapılır.

Kiracının diğer hakları için kentsel dönüşümde kiracı hakları yazısına bakabilirsiniz.

Kaynak: 6306 sayılı Kanun m. 5 ve Ek m. 4; Uygulama Yönetmeliği m. 16.