Acil Durumda Kentsel Dönüşüm (6306 m. 6/A): İki Günlük İlan ve İtiraz Süresi

6306 sayılı Kanunun 6/A maddesi, 2019'da eklendi ve 2022 ile 2023'te değiştirildi. Bu hüküm, olağan dönüşüm sürecini beklemeye zaman olmayan durumlar için istisnai ve çok hızlı bir usul öngörür. Süreleri genel kuraldan çok daha kısa olduğu için, maliklerin bu hükmü tanıması hayati önemdedir.

Hangi durumlarda uygulanır?

Madde 6/A şu alanlarda uygulanır:

• yıkılacak derecede riskli yapıların bulunduğu alanlar,
• kendiliğinden çöken veya zemin kayması, heyelan, su baskını, kaya düşmesi, yangın, patlama gibi sebeplerle ağır hasar gören veya görme riski bulunan yapıların bulunduğu alanlar.

Bu alanlarda dönüşüm uygulamaları, maliklerin ve ilgililerin muvafakati aranmadan Başkanlıkça resen yapılabilir veya yaptırılabilir.

Tespit ve itiraz: iki gün

• Riskli yapı tespiti Başkanlıkça resen yapılır; gerekirse mülki amirin yazılı izniyle kolluk eşliğinde kapılar açılır.
• Başkanlık veya idarece, arsanın tehlikeli durumu ya da binadaki hasar nedeniyle acilen boşaltılması ve yıktırılması gerektiği belirlenen binalar riskli yapı kabul edilir.
• Riskli yapı listesi binanın kapısına asılır ve muhtarlıkta iki gün ilan edilir. Bu ilanla tespit maliklere şahsen tebliğ edilmiş sayılır.
• Maliklerin veya kanuni temsilcilerinin itiraz süresi iki gündür. Teknik heyet itirazları üç gün içinde karara bağlar.

Genel kuraldaki 15 günlük ilan ve 15 günlük itiraz süreleri bu maddede uygulanmaz.

Tahliye ve taşınma yardımı

• Yapıların Başkanlığın verdiği süre içinde tahliyesi zorunludur. Tahliye tebligatı da aynı şekilde, kapıya asma ve iki günlük ilanla yapılır.
• Süresinde tahliye edilmezse kolluk desteğiyle tahliye ve yıkım yapılabilir.
• Maliklere, kiracılara ve yapıda oturan sınırlı ayni hak sahiplerine taşınma yardımı yapılabilir. Uygulama Yönetmeliği m. 16/5'e göre bu yardım, aylık kira yardımının üç katı kadardır ve bir defada ödenir.
• 6/A alanlarında kira yardımı süresi yapının tahliye edildiği tarihten başlar (Yönetmelik m. 16/4).

Mülkiyet ve sözleşmeler

• Alandaki taşınmazlar Başkanlığın talebiyle Hazine adına tescil edilir. Yeni yapıların ruhsatı da Hazine adına düzenlenir ve hak sahiplerine devir yapılıncaya kadar kat irtifakı Hazine adına kurulur.
• Bütün tapu, ruhsat ve diğer kurum işlemleri maliklerin muvafakati aranmadan yapılır.
• Alandaki taşınmazlarla ilgili daha önce imzalanmış inşaat sözleşmeleri, uygulamanın Başkanlıkça yürütülmesinin uygun görüldüğü tarihte feshedilmiş sayılır. Müteahhidin yaptığı işler için Başkanlıkla mahsuplaşma yapılır; kira yardımları dışındaki ödemeler genel hükümlere göre karşılıklı istenebilir.
• Taşınmaz bu sözleşmelere dayanarak müteahhide devredilmişse, uygulama sonunda oluşan yeni taşınmazlar eski malikler adına tescil edilir.
• Hak sahipliği, mevcut taşınmazın değeri ile verilecek konutun değeri gözetilerek belirlenir. Hak sahibi borçlanırsa borcun tamamı ödenmeden tapuda ferağ verilmez. Başkanlığın belirlediği süre içinde bağımsız bölümünü teslim almayan hak sahibinin bu bölüm üzerindeki hakkı sona erer ve eski taşınmazının güncellenmiş değeri adına açılan hesaba yatırılır.

Uygulamada

Bu hüküm kapsamında bir liste kapınıza asıldıysa vakit kaybetmeden ilan tarihini belgelemeli ve aynı gün itiraz hazırlığına başlamalısınız. Olağan süreç için riskli yapı tespitine itiraz yazısına bakabilirsiniz.

Kaynak: 6306 sayılı Kanun m. 6/A; 6306 sayılı Kanunun Uygulama Yönetmeliği m. 16/4-5.