Ticari Kira Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Zorunlu mu?
Tacirler arası kira alacağı uyuşmazlıklarında dava şartı arabuluculuk süreci ve sonuçları.
, Kira ve Gayrimenkul Hukuku, 1 dakikalık okuma
Soru
Bir ticari işletme, kiraladığı işyerinin kira bedelinin ödenmediğini veya sözleşmenin ihlal edildiğini iddia ederek doğrudan dava açmak istemektedir; ancak karşı taraf da tacir konumundadır.
Kısa Cevap
Tacirler arasındaki ve konusu bir miktar paranın ödenmesi olan ticari nitelikteki kira uyuşmazlıklarında dava açmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartıdır; bu şart yerine getirilmeden açılan dava usulden reddedilir.
Mevzuat
- 7155 sayılı Kanun ile getirilen dava şartı arabuluculuk düzenlemesi
- TTK m. 5/A – Ticari davalarda dava şartı arabuluculuk
- TBK m. 299 vd. – Kira sözleşmesine ilişkin genel hükümler
Uygulamadaki Problem
Uygulamada sıkça karşılaşılan sorunlardan biri, uyuşmazlığın "ticari dava" niteliğinde olup olmadığının, yani her iki tarafın da tacir sıfatını taşıyıp taşımadığının doğru tespit edilmemesidir. Ayrıca arabuluculuk görüşmelerine katılmayan tarafın bu tutumunun sonraki yargılamada gider ve vekâlet ücreti açısından ne şekilde değerlendirileceği, yetkili arabuluculuk bürosunun neresi olduğu (özellikle birden fazla şubesi olan şirketlerde) tartışma konusu olabilmektedir.
Mahkeme/Kurum Yaklaşımı
Mahkemeler, dava şartı arabuluculuğa başvurulmadan açılan davalarda dosyayı arabulucuya sevk eder veya dava şartı yokluğundan usulden reddeder. Yargıtay'ın yerleşik içtihadına göre, arabuluculuk sürecine mazeretsiz katılmayan taraf, dava açılması halinde haklı çıksa dahi yargılama giderlerinden sorumlu tutulabilir; bu husus arabuluculuk aşamasının salt biçimsel bir formalite olmadığını, tarafların ciddiyetle yaklaşması gereken bir süreç olduğunu göstermektedir.
Engin Şahin Hukuk Bürosu Değerlendirmesi
Büromuz hem taraf vekilliği hem de arabuluculuk faaliyeti yürüttüğümüz için, ticari kira uyuşmazlıklarında dava şartı arabuluculuk sürecinin usul ve esasına hâkimiz. Görüşmelere hazırlıklı katılım, tarafların gerçek çıkarlarının doğru tespiti ve anlaşma tutanağının ileride ilam niteliğinde belge olarak sorunsuz icraya konulabilecek şekilde düzenlenmesi konularında sürecin başından itibaren aktif rol alıyoruz.
Sık Sorulan Sorular
Her kira uyuşmazlığında arabuluculuğa gitmek zorunlu mudur?
Hayır; zorunluluk, tarafların tacir olduğu ve uyuşmazlığın ticari nitelikte bir alacağa ilişkin olduğu hallerde söz konusudur.
Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa ne olur?
Anlaşmama tutanağı düzenlenir ve bu tutanakla birlikte dava açma yoluna gidilebilir.
Arabuluculuk anlaşma tutanağı icraya konulabilir mi?
Evet, taraflarca ve avukatlarınca imzalanan anlaşma tutanağı ilam niteliğinde belge sayılır ve doğrudan icraya konulabilir.