Mobbing (Psikolojik Taciz) Nedeniyle Tazminat Davası

Soru

İşçi, yöneticisi veya iş arkadaşları tarafından sistematik biçimde aşağılandığını, dışlandığını veya baskı gördüğünü ileri sürmektedir; bu durumda hangi hukuki yollara başvurabilir?

Kısa Cevap

İşyerinde sistematik, süreklilik arz eden ve işçinin kişilik haklarını zedeleyen psikolojik taciz (mobbing), işçiye hem iş sözleşmesini haklı nedenle feshetme hem de manevi (ve varsa maddi) tazminat talep etme hakkı verir.

Mevzuat

• Anayasa m. 17 – Kişinin maddi ve manevi varlığının korunması
• Türk Borçlar Kanunu m. 417 – İşverenin işçinin kişiliğini koruma borcu
• Türk Borçlar Kanunu m. 49, 56 – Haksız fiil sorumluluğu ve manevi tazminat
• 4857 sayılı İş Kanunu m. 24 – Haklı fesih hakkı ile bağlantısı

Uygulamadaki Problem

Mobbing davalarının en zorlu yönü ispat sorunudur; tek seferlik olumsuz bir davranış mobbing sayılmaz, süreklilik ve sistematiklik unsurunun somut delillerle (e-posta, mesaj, tanık beyanı, sağlık raporları) ortaya konması gerekir. Ayrıca işverenin bizzat fail olmadığı, ancak mobbingi önlemek için gerekli tedbirleri almadığı durumlarda işverenin sorumluluğunun kapsamı da tartışmalıdır.

Mahkeme/Kurum Yaklaşımı

Mahkemeler, mobbing iddiasında işçi lehine ispat kolaylığı tanımakla birlikte, iddianın somut olgularla desteklenmesini arar; soyut ve genel şikâyetler yeterli görülmez. Yargıtay'ın yerleşik içtihadına göre, mobbingin varlığı için davranışların süreklilik arz etmesi, işçiyi işten uzaklaştırma veya yıldırma amacı taşıması gerekir; işverenin bu durumu bilmesine rağmen önlem almaması, işverenin de doğrudan sorumluluğunu doğurur ve manevi tazminat miktarının belirlenmesinde bu ihmal ağırlaştırıcı unsur olarak değerlendirilir.

Engin Şahin Hukuk Bürosu Değerlendirmesi

Mobbing dosyalarında süreç, olay tarihlerini, tarafları ve tekrarlanan davranışları kronolojik olarak belgeleyen bir delil dosyasının oluşturulmasıyla başlar; yazışmalar, tanık beyanları ve varsa psikolojik destek/sağlık raporları bu dosyanın temelini oluşturur. Hem haklı fesih hem de tazminat taleplerinin aynı süreçte, tutarlı bir olgular zinciriyle ileri sürülmesi davanın başarı ihtimalini doğrudan etkilemektedir.