İş Uyuşmazlıklarında Dava Şartı Arabuluculuk Nasıl İşler?

Soru

İşçi, işverenden kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai veya diğer işçilik alacaklarını talep etmek ya da işe iade davası açmak istemektedir; doğrudan dava açabilir mi, yoksa önce başka bir yola mı başvurmalıdır?

Kısa Cevap

İşçi ve işveren alacaklarına ilişkin davalar ile işe iade davalarında, iş kazası ve meslek hastalığından kaynaklanan maddi-manevi tazminat davaları hariç olmak üzere, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartıdır.

Mevzuat

• 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m. 3 – Dava şartı olarak arabuluculuk
• 4857 sayılı İş Kanunu m. 20 – İşe iade sürecinde arabuluculuk

Uygulamadaki Problem

Uygulamada sık karşılaşılan sorunlardan biri, arabuluculuk başvurusunun hangi işveren/işyerine karşı ve hangi alacak kalemlerini kapsayacak şekilde yapılması gerektiğinin doğru belirlenmemesidir; eksik veya hatalı taraf gösterimi, sonraki davada usul sorunlarına yol açabilir. Ayrıca anlaşma sağlanan kalemler ile anlaşılamayan kalemlerin tutanakta net biçimde ayrıştırılmaması, kısmi anlaşmalarda ileride ihtilafa neden olabilmektedir.

Mahkeme/Kurum Yaklaşımı

Mahkemeler, dava şartı arabuluculuğa usulüne uygun başvurulmadan açılan davaları dava şartı yokluğundan reddeder veya arabuluculuğa sevk eder. Yargıtay'ın yerleşik içtihadına göre, arabuluculuk başvurusunda belirtilen konu ile daha sonra açılan davanın konusu arasında uyum aranır; arabuluculukta hiç görüşülmemiş bir alacak kalemi için ayrıca dava şartının yerine getirilmesi gerekebilir. Ayrıca arabuluculuk görüşmelerine geçerli bir mazeret olmaksızın katılmayan tarafın, davada haklı çıksa dahi yargılama giderlerinden sorumlu tutulabileceği istikrarla vurgulanır.

Engin Şahin Hukuk Bürosu Değerlendirmesi

İşçilik alacakları ve işe iade dosyalarında arabuluculuk başvurusunu, talep edilebilecek tüm alacak kalemlerini kapsayacak şekilde eksiksiz hazırlıyor, görüşmelere somut hesap tablolarıyla hazırlıklı katılıyoruz. Bu yaklaşım hem anlaşma ihtimalini artırmakta hem de anlaşma sağlanamadığı takdirde açılacak davada dava şartının usulüne uygun yerine getirildiğinin tartışmasız olmasını sağlamaktadır.