Belirli Süreli İş Sözleşmesi Zincirleme Yapılırsa Ne Olur?

Soru

İşveren, işçiyle art arda birden fazla kez belirli süreli iş sözleşmesi imzalamaktadır; işçi bu durumun kendisine ne gibi haklar sağladığını, işveren ise bu uygulamanın riskini merak etmektedir.

Kısa Cevap

Belirli süreli iş sözleşmesinin esaslı bir neden olmaksızın zincirleme biçimde yenilenmesi, sözleşmeyi baştan itibaren belirsiz süreli hale getirir; bu durumda işçi iş güvencesi ve kıdem tazminatı gibi belirsiz süreli sözleşmeye özgü haklardan yararlanabilir.

Mevzuat

• 4857 sayılı İş Kanunu m. 11 – Belirli ve belirsiz süreli iş sözleşmesi ayrımı
• 4857 sayılı İş Kanunu m. 12 – Zincirleme sözleşmelerin belirsiz süreliye dönüşmesi

Uygulamadaki Problem

Uygulamada en çok tartışılan husus, sözleşmenin belirli süreli yapılmasını haklı kılan "esaslı nedenin" gerçekten var olup olmadığıdır; mevsimlik iş, belirli bir proje veya geçici ihtiyaç gibi objektif nedenler olmaksızın sırf işçiye iş güvencesi ve kıdem tazminatı hakkı tanımamak amacıyla yapılan zincirleme sözleşmeler muvazaalı kabul edilir. Ayrıca kısa aralıklarla yapılan yenilemelerde bu aralığın sözleşmenin sürekliliğini kesip kesmediği de değerlendirme konusu olur.

Mahkeme/Kurum Yaklaşımı

Mahkemeler, belirli süreli sözleşmenin yapılmasını haklı kılan objektif ve esaslı bir nedenin bulunup bulunmadığını, işin niteliği ve sözleşmelerin yenilenme sıklığı üzerinden değerlendirir. Yargıtay'ın yerleşik içtihadına göre, esaslı neden bulunmaksızın zincirleme yapılan belirli süreli sözleşmeler, ilk sözleşme tarihinden itibaren belirsiz süreli sözleşme olarak kabul edilir ve işçi, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve iş güvencesi hükümlerinden bu doğrultuda yararlanır.

Engin Şahin Hukuk Bürosu Değerlendirmesi

İşçi tarafını temsil ettiğimizde, sözleşmelerin yenilenme geçmişini ve işin fiili niteliğini inceleyerek esaslı neden bulunmadığını ortaya koyuyor, bu yolla belirsiz süreli sözleşmeye özgü hakların (kıdem tazminatı, iş güvencesi) talep edilmesini sağlıyoruz. İşveren tarafında ise belirli süreli sözleşme yapılmasını gerektiren objektif nedenlerin sözleşme metninde ve uygulamada açıkça belgelenmesini öneriyoruz.