Ticari İşletmenin Devri Nasıl Yapılır, Riskleri Nelerdir?

Soru

Bir ticari işletme, tüm aktif ve pasifleriyle birlikte başka bir kişiye veya şirkete devredilmek istenmektedir; devralan taraf işletmenin geçmiş borçlarından sorumlu olur mu?

Kısa Cevap

Bir ticari işletmenin aktif ve pasifiyle birlikte devri hâlinde, devralan, işletmeye ait borçlardan devir tarihinden önce doğmuş olsalar dahi sorumlu olur; alacaklıların onayı aranmaksızın gerçekleşen bu sorumluluk, devredeni de belirli bir süre boyunca müteselsil sorumlu tutmaya devam eder.

Mevzuat

• Türk Borçlar Kanunu (TBK) m. 202 – İşletmenin devri ve borçlardan sorumluluk
• TTK m. 11 – Ticari işletmenin devri ve tescili

Uygulamadaki Problem

Uygulamada en sık karşılaşılan sorun, devir sözleşmesinde işletmenin kapsamının (hangi varlık, sözleşme ve borçların devre dahil olduğunun) net biçimde belirlenmemesidir; bu belirsizlik, devralan ile devreden arasında sonradan ciddi uyuşmazlıklara yol açabilir. Ayrıca devralanın, devir öncesinde işletmenin gerçek mali durumunu (gizli borçlar, davalar, vergi yükümlülükleri) tam olarak tespit edememesi (durum tespiti/due diligence eksikliği) de sık karşılaşılan bir risk kaynağıdır.

Mahkeme/Kurum Yaklaşımı

Mahkemeler, işletme devri uyuşmazlıklarında devir sözleşmesinin kapsamını, tarafların gerçek iradesini ve ticaret sicilindeki tescil/ilan işlemlerinin usulüne uygunluğunu inceler. Yargıtay'ın yerleşik içtihadına göre, işletmenin devrinde devralanın sorumluluğu kanundan doğar ve alacaklının onayına bağlı değildir; ancak devredenin sorumluluğu devrin ilanından itibaren belirli bir süreyle sınırlıdır ve bu süre sonunda devreden borçtan kurtulur.

Engin Şahin Hukuk Bürosu Değerlendirmesi

İşletme devri süreçlerinde, devir öncesinde işletmenin mali ve hukuki durumunu (mevcut davalar, vergi ve SGK borçları, sözleşmeler) kapsamlı biçimde inceleyerek devralan tarafın riskini önceden görünür kılıyoruz. Devir sözleşmesinin kapsamını (aktif, pasif, sözleşmeler, personel) açık ve eksiksiz biçimde düzenleyerek ileride çıkabilecek uyuşmazlıkları en aza indiriyoruz.