Limited Şirkette Ortaklıktan Çıkma ve Çıkarılma
Haklı sebeple ortaklıktan çıkma, çıkarılma davası ve payın gerçek değerinin tespiti.
, Ticaret ve Şirketler Hukuku, 1 dakikalık okuma
Soru
Limited şirket ortaklarından biri, diğer ortaklarla anlaşmazlık yaşamakta ve şirketten ayrılmak istemekte; bazı ortaklar ise bu kişinin şirketten çıkarılmasını talep etmektedir.
Kısa Cevap
Ortak, esas sözleşmede öngörülmüşse bu sebeple veya haklı sebeplerin varlığı hâlinde mahkemeden çıkma izni isteyebilir; şirket de haklı sebeplerin varlığı hâlinde bir ortağın şirketten çıkarılmasını dava yoluyla talep edebilir; her iki durumda da ayrılan ortağın payının gerçek değeri kendisine ödenir.
Mevzuat
- TTK m. 638 – Limited şirkette ortaklıktan çıkma
- TTK m. 640 – Ortaklıktan çıkarılma
- TTK m. 641 – Ayrılma payının hesaplanması
Uygulamadaki Problem
Uygulamada en çok tartışılan konu, "haklı sebep" kavramının somut olayda gerçekten dolup dolmadığıdır; ortaklar arası kişisel anlaşmazlıklar bazen haklı sebep düzeyine ulaşmayabilir. Ayrıca ayrılan ortağın payının gerçek (rayiç) değerinin tespiti, şirketin mali durumu, aktif-pasif yapısı ve piyasa koşulları dikkate alınarak yapılan karmaşık bir bilirkişi incelemesi gerektirdiğinden, taraflar arasında değer konusunda ciddi uyuşmazlıklar yaşanabilmektedir.
Mahkeme/Kurum Yaklaşımı
Mahkemeler, haklı sebep değerlendirmesinde şirketin ve ortakların menfaatlerini birlikte gözeterek, ortaklar arası güven ilişkisinin sürdürülüp sürdürülemeyeceğini araştırır. Yargıtay'ın yerleşik içtihadına göre, ayrılma payının hesabında şirketin gerçek (defter değeri değil, piyasa/rayiç) değeri esas alınır; bu hesaplama bağımsız bilirkişi incelemesiyle, şirketin mali tabloları, varlıkları ve gelecekteki kazanç potansiyeli dikkate alınarak yapılır.
Engin Şahin Hukuk Bürosu Değerlendirmesi
Ortaklıktan çıkma/çıkarma dosyalarında, öncelikle haklı sebebin somut olgularla (yönetime katılamama, bilgi alma hakkının engellenmesi, güven ilişkisinin ciddi biçimde zedelenmesi gibi) ortaya konmasını sağlıyor, ardından payın gerçek değerinin adil biçimde tespiti için güçlü bir mali bilirkişi zemini oluşturuyoruz.
Sık Sorulan Sorular
Her ortak istediği zaman şirketten çıkabilir mi?
Esas sözleşmede öngörülmüşse veya haklı bir sebep varsa mahkemeden çıkma izni istenebilir; keyfi çıkma her zaman mümkün değildir.
Ayrılma payı nasıl hesaplanır?
Şirketin gerçek (rayiç) değeri üzerinden, bağımsız bilirkişi incelemesiyle hesaplanır.
Şirket, istemediği bir ortağı kolayca çıkarabilir mi?
Hayır, çıkarma için haklı sebebin mahkemece tespit edilmiş olması ve dava sonucunda karar verilmesi gerekir.