Kambiyo Senetlerine Dayalı İcra Takibi ve İtiraz

Soru

Alacaklı, elindeki çek veya bonoya dayanarak borçlu hakkında icra takibi başlatmıştır; borçlu bu takibe nasıl itiraz edebilir, süreç genel takipten farklı mıdır?

Kısa Cevap

Kambiyo senetlerine (çek, bono, poliçe) dayalı icra takibi, genel haciz yoluyla takipten farklı ve daha hızlı işleyen özel bir usule tabidir; borçlunun itiraz süresi daha kısadır ve itiraz doğrudan icra mahkemesine yapılır.

Mevzuat

• İİK m. 167-170 – Kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takip
• İİK m. 168 – Ödeme emri ve itiraz süresi
• İİK m. 170 – İtiraz sebepleri ve icra mahkemesinin incelemesi

Uygulamadaki Problem

Uygulamada en çok karşılaşılan sorun, borçlunun itiraz süresinin genel takiplere göre daha kısa olduğunu bilmemesi nedeniyle süreyi kaçırmasıdır. Ayrıca kambiyo senedinin geçerlilik şartlarını (zorunlu unsurlar, ciro silsilesi, vade) taşımadığı iddiasıyla yapılan itirazların icra mahkemesince sınırlı ve senet üzerinden yapılan bir incelemeyle değerlendirilmesi, bu tür itirazların teknik ve dikkatli hazırlanmasını gerektirmektedir.

Mahkeme/Kurum Yaklaşımı

İcra mahkemeleri, kambiyo senedine dayalı takiplerde itirazı öncelikle senedin kambiyo senedi vasfını taşıyıp taşımadığı ve icra mahkemesinin bu takip yolunda inceleme yetkisinin sınırları çerçevesinde değerlendirir. Yargıtay'ın yerleşik içtihadına göre, senedin kambiyo vasfını kaybettiğine veya zorunlu unsurları taşımadığına ilişkin itirazlar icra mahkemesince resen dikkate alınabilir; borç ilişkisinin (temel ilişkinin) tartışılmasını gerektiren itirazlar ise genellikle sınırlı incelemeye tabi bu mahkemede değil, genel mahkemede açılacak menfi tespit veya diğer davalarla ileri sürülür.

Engin Şahin Hukuk Bürosu Değerlendirmesi

Kambiyo senedine dayalı takip dosyalarında, öncelikle senedin geçerlilik unsurlarını (tarih, tutar, imza, ciro silsilesi) teknik olarak inceliyor, itiraz süresinin kısalığı nedeniyle sürece hızla müdahale ediyoruz. Alacaklı tarafında ise senedin eksiksiz ve usulüne uygun düzenlenmesinin, takibin sorunsuz ilerlemesi açısından ne denli kritik olduğunu vurguluyoruz.