Uzlaştırma Süreci Nasıl İşler? (CMK m. 253)

Soru

İşlenen suçun uzlaşmaya tabi olduğu bildirilmiştir; taraflar bu süreçte ne yapmalı, uzlaşma sağlanırsa ne olur?

Kısa Cevap

Kanunda sayılan uzlaşmaya tabi suçlarda, savcılık veya mahkeme tarafından atanan bir uzlaştırmacı aracılığıyla taraflar bir araya getirilir; uzlaşma sağlanması hâlinde kamu davası açılmaz veya açılmışsa düşer, uzlaşma sağlanamazsa soruşturma/kovuşturma sürecine kaldığı yerden devam edilir.

Mevzuat

• CMK m. 253 – Uzlaştırma kapsamı ve usulü
• CMK m. 254 – Uzlaştırmacının görevlendirilmesi
• CMK m. 255 – Uzlaşmanın sonuçları

Uygulamadaki Problem

Uygulamada en çok karşılaşılan sorun, uzlaşmaya tabi bir suçun, uzlaşma kapsamında olmayan başka bir suçla birlikte işlenmiş olması hâlinde her iki suç için de uzlaştırma hükümlerinin uygulanamamasıdır; bu durum taraflarca çoğu zaman baştan fark edilmez. Ayrıca uzlaştırmacının tarafsızlığı, tekliflerin baskı unsuru taşıyıp taşımadığı ve uzlaşma miktarının belirlenmesi de süreçte dikkat gerektiren konulardır.

Mahkeme/Kurum Yaklaşımı

Savcılıklar ve mahkemeler, uzlaştırma sürecinin kanunda öngörülen usule (uzlaştırmacı ataması, tarafların bilgilendirilmesi, makul süre tanınması) uygun yürütülüp yürütülmediğini denetler. Yargıtay'ın yerleşik içtihadına göre, uzlaşmaya tabi bir suçun uzlaşmaya tabi olmayan bir suçla birlikte (aynı fiil kapsamında) işlenmesi hâlinde, her iki suç bakımından da uzlaştırma hükümleri uygulanmaz; bu kural resen gözetilir.

Engin Şahin Hukuk Bürosu Değerlendirmesi

Uzlaştırma sürecine giren dosyalarda, öncelikle suçun gerçekten uzlaşma kapsamında olup olmadığını ve varsa birlikte işlenen diğer suçların bu kapsamı nasıl etkilediğini değerlendiriyoruz. Mağdur tarafını temsil ettiğimizde zararın adil biçimde giderilmesini, şüpheli/sanık tarafını temsil ettiğimizde ise sürecin doğru ve zamanında yürütülerek olası cezai sonuçların azaltılmasını sağlıyoruz.