Hakaret Suçu Nedir, Ne Zaman Oluşur? (TCK m. 125)

Soru

Bir kişi, başka biri tarafından onur, şeref ve saygınlığını zedeleyecek sözlere maruz kaldığını iddia etmekte; bu sözlerin hakaret suçunu oluşturup oluşturmadığını merak etmektedir.

Kısa Cevap

Bir kimseye onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat eden ya da sövmek suretiyle bir kimsenin onuruna saldıran kişi hakaret suçundan sorumlu tutulabilir; ancak bu suç şikâyete tabidir ve belirli durumlarda (iddia ve savunma dokunulmazlığı gibi) ceza sorumluluğunu ortadan kaldıran haller söz konusu olabilir.

Mevzuat

• TCK m. 125 – Hakaret suçu
• TCK m. 126-131 – Hakaret suçuna ilişkin özel hükümler (isnadın ispatı, karşılıklı hakaret, haksız fiil nedeniyle hakaret)

Uygulamadaki Problem

Uygulamada en çok karşılaşılan sorun, eleştiri, yergi veya sert üslupla yapılan söylemler ile hukuken hakaret sayılan ifadeler arasındaki sınırın belirlenmesidir; ifade özgürlüğü kapsamında kalan eleştiriler hakaret suçunu oluşturmaz. Ayrıca sosyal medya üzerinden yapılan hakaretlerde failin kimliğinin tespiti ve karşılıklı hakaret durumlarında her iki tarafın kusurunun nasıl değerlendirileceği de sık karşılaşılan uygulama sorunlarıdır.

Mahkeme/Kurum Yaklaşımı

Mahkemeler, hakaret suçunda söylenen sözün somut olayın bağlamı, söyleniş şekli ve tarafların ilişkisi içinde değerlendirilmesi gerektiğini kabul eder; salt sert veya rahatsız edici ifadeler, onur ve saygınlığı hedef almadığı sürece hakaret suçunu oluşturmayabilir. Yargıtay'ın yerleşik içtihadına göre, isnat edilen somut fiilin gerçek olduğunun ispatı isteminin kabul edilebileceği durumlarda (kamu görevlisi hakkında görevle ilgili isnatlar gibi) isnadın ispatı mümkünse ve isnat doğru çıkarsa fail cezalandırılmaz; karşılıklı hakarette ise mahkeme her iki tarafın kusurunu ayrı ayrı değerlendirerek her iki taraf hakkında da ceza vermeyebilir ya da cezayı azaltabilir.

Engin Şahin Hukuk Bürosu Değerlendirmesi

Hakaret suçlamalarında, söylenen sözlerin bağlamını, söyleniş amacını ve ifade özgürlüğü sınırları içinde kalıp kalmadığını değerlendirerek savunma stratejisini kuruyoruz. Mağdur tarafını temsil ettiğimizde ise iddia edilen sözlerin somut delillerle (yazışma, ekran görüntüsü, tanık) ispatına ve şikâyet süresinin kaçırılmamasına özen gösteriyoruz.