Şikayet ve Soruşturma Süreci Nasıl İşler?

Soru

Bir suça maruz kaldığını düşünen kişi, şikâyetini nasıl yapacağını; şüpheli sıfatıyla ifadesi alınan kişi ise haklarının neler olduğunu merak etmektedir.

Kısa Cevap

Suçtan zarar gören kişi, savcılığa veya kolluğa yazılı ya da sözlü şikâyette bulunarak soruşturmayı başlatabilir; soruşturma sonunda yeterli şüphe varsa iddianame düzenlenir, yoksa kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilir ve bu karara süresi içinde itiraz edilebilir.

Mevzuat

• Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) m. 158 – İhbar ve şikâyet
• CMK m. 160-161 – Soruşturmanın yürütülmesi
• CMK m. 172-173 – Kovuşturmaya yer olmadığı kararı ve itiraz

Uygulamadaki Problem

Uygulamada en çok karşılaşılan sorun, şikâyete tabi suçlarda altı aylık şikâyet süresinin kaçırılmasıdır; bu süre hak düşürücü olduğundan geç yapılan şikâyetler işleme konulmaz. Ayrıca ifade alma sırasında şüphelinin susma ve avukat yardımından yararlanma hakkının usulüne uygun hatırlatılmaması, sonraki aşamalarda delil değerlendirmesinde tartışmalara yol açabilmektedir.

Mahkeme/Kurum Yaklaşımı

Savcılıklar, şikâyet ve ihbarları değerlendirirken suçun şikâyete tabi olup olmadığını, şikâyet süresinin geçip geçmediğini ve toplanan delillerin yeterli şüphe oluşturup oluşturmadığını inceler. Yargıtay'ın yerleşik içtihadına göre, kovuşturmaya yer olmadığı kararına yapılan itirazın incelenmesinde sulh ceza hâkimliği, sadece dosyadaki mevcut delilleri değil, itiraz dilekçesinde belirtilen ve araştırılması istenen yeni delilleri de dikkate almak zorundadır.

Engin Şahin Hukuk Bürosu Değerlendirmesi

Şikâyet süreçlerinde, öncelikle şikâyet süresinin ve suçun niteliğinin doğru tespit edilmesini sağlıyor, şikâyet dilekçesini deliller ve olay örgüsünü net biçimde ortaya koyacak şekilde hazırlıyoruz. Şüpheli müdafiliğinde ise ifade alma sürecinden itibaren müvekkillerimizin haklarının eksiksiz kullanılmasını takip ediyor, kovuşturmaya yer olmadığı kararlarına yapılan itirazlarda yeni delil ve hukuki gerekçeleri güçlü biçimde ortaya koyuyoruz.