Mesafeli Sözleşmelerde Cayma Hakkı Nasıl Kullanılır?
Online alışverişte on dört günlük cayma hakkı ve istisnaları.
, Tüketici Hukuku, 1 dakikalık okuma
Soru
İnternetten satın alınan bir ürün beğenilmemiş veya ihtiyaç ortadan kalkmıştır; tüketici herhangi bir gerekçe göstermeden ürünü iade edebilir mi?
Kısa Cevap
Mesafeli sözleşmelerde tüketici, hiçbir gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin, malın teslim tarihinden itibaren on dört gün içinde sözleşmeden cayma hakkına sahiptir; ancak kişiye özel üretilen mallar, hızlı bozulan ürünler gibi kanunda sayılan bazı ürün ve hizmetlerde bu hak istisna tutulmuştur.
Mevzuat
- TKHK m. 48 – Mesafeli sözleşmeler ve cayma hakkı
- Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği
Uygulamadaki Problem
Uygulamada en çok karşılaşılan sorun, satıcının cayma hakkı konusunda tüketiciyi usulüne uygun bilgilendirmemesi durumunda, tüketicinin normalde on dört gün olan cayma süresiyle bağlı olmadığının gözden kaçırılmasıdır. Ayrıca hangi ürün ve hizmetlerin cayma hakkı istisnaları kapsamına girdiğinin (örneğin kişiye özel üretilen ürünler, ambalajı açılmış hijyenik ürünler) doğru sınıflandırılması da sık karşılaşılan bir tartışma konusudur.
Mahkeme/Kurum Yaklaşımı
Mahkemeler ve tüketici hakem heyetleri, cayma hakkı uyuşmazlıklarında öncelikle satıcının tüketiciyi cayma hakkı konusunda gerektiği şekilde bilgilendirip bilgilendirmediğini inceler. Yargıtay'ın yerleşik içtihadına göre, satıcının bilgilendirme yükümlülüğüne aykırı davranması veya tüketiciyi cayma hakkı konusunda gerektiği şekilde bilgilendirmemesi hâlinde, tüketici cayma hakkını kullanmak için on dört günlük süreyle bağlı kalmaz; ayrıca cayma süresi içinde malın olağan kullanımı nedeniyle meydana gelen değişiklik ve bozulmalardan tüketici sorumlu tutulamaz.
Engin Şahin Hukuk Bürosu Değerlendirmesi
Cayma hakkı uyuşmazlıklarında, öncelikle satıcının bilgilendirme yükümlülüğünü yerine getirip getirmediğini ve ürünün gerçekten cayma hakkı istisnaları kapsamına girip girmediğini değerlendiriyoruz. Bu değerlendirme, tüketicinin süre sınırına tabi olup olmadığını doğrudan etkilediğinden, sürecin başında yapılan bu analiz büyük önem taşımaktadır.
Sık Sorulan Sorular
Cayma hakkını kullanmak için sebep göstermem gerekir mi?
Hayır, hiçbir gerekçe göstermeksizin cayma hakkınızı kullanabilirsiniz.
Cayma hakkı her üründe geçerli midir?
Hayır, kişiye özel üretilen ürünler, hızlı bozulabilen mallar gibi bazı ürün ve hizmetlerde bu hak kanunen istisna tutulmuştur.
Satıcı beni cayma hakkı konusunda bilgilendirmediyse ne olur?
Bu durumda on dört günlük süreyle bağlı olmaksızın cayma hakkınızı kullanabilirsiniz.