Ayıplı Araç (İkinci El Araç) Uyuşmazlıkları

Soru

Bir galericiden satın alınan ikinci el araçta, satın alma sonrasında gizli bir ayıp (ağır hasar, motor arızası, kilometre tahrifatı gibi) ortaya çıkmıştır; tüketici bu durumda ne yapabilir?

Kısa Cevap

Aracın ticari amaçla değil kişisel kullanım için satın alınmış olması şartıyla, satın alma tarihinde var olan ve teslim sırasında bildirilmeyen gizli ayıplar için tüketici, ayıplı maldan doğan seçimlik haklarını (sözleşmeden dönme, bedel indirimi, onarım, değişim) galeriye karşı ileri sürebilir.

Mevzuat

• TKHK m. 8-12 – Ayıplı maldan sorumluluk
• Türk Borçlar Kanunu (TBK) m. 219 vd. – Satıcının ayıba karşı tekeffül borcu (genel hükümlerle bağlantı)

Uygulamadaki Problem

Uygulamada en çok karşılaşılan sorun, ayıbın satın alma öncesinde mi yoksa satış sonrasında mı ortaya çıktığının tespitidir; bu, teknik bilirkişi incelemesi gerektiren ve genellikle aracın kullanım geçmişi, servis kayıtları ve hasar tespit raporlarıyla ortaya konan bir husustur. Ayrıca aracın "ticari amaçla" mı yoksa kişisel kullanım için mi alındığının belirlenmesi, tüketici hukuku korumasından yararlanılıp yararlanılamayacağını doğrudan etkilemektedir.

Mahkeme/Kurum Yaklaşımı

Mahkemeler, ikinci el araç uyuşmazlıklarında öncelikle aracın alım amacını (tüketici işlemi sayılıp sayılmayacağını) ve iddia edilen ayıbın satış öncesine dayanıp dayanmadığını bilirkişi incelemesiyle tespit eder. Yargıtay'ın yerleşik içtihadına göre, satın alınan aracın ticari amaçla değil kişisel ihtiyaç için alınmış olması hâlinde, açık veya gizli ayıplar bakımından tüketici hukuku hükümleri uygulanır ve satıcının bu ayıplardan sorumluluğu, aracın "ikinci el" olarak satılmış olmasıyla ortadan kalkmaz.

Engin Şahin Hukuk Bürosu Değerlendirmesi

İkinci el araç uyuşmazlıklarında, aracın servis kayıtlarını, hasar geçmişini ve satış öncesi/sonrası teknik durumunu bağımsız bilirkişi incelemesiyle ortaya koyarak ayıbın satış öncesine dayandığını güçlü biçimde ispatlamaya çalışıyoruz. Bu süreçte aracın alım amacının tüketici işlemi niteliğinde olduğunun da doğru biçimde ortaya konması, davanın görüleceği mahkemeyi ve uygulanacak hukuku belirlemesi açısından kritik önem taşımaktadır.