Yoksulluk ve İştirak Nafakası Nasıl Belirlenir?

Soru

Boşanma sonrasında ekonomik olarak zor duruma düşen eş nafaka talep etmek istemekte; ortak çocuğun giderlerine katılım konusunda da taraflar anlaşamamaktadır.

Kısa Cevap

Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek ve daha az kusurlu olan taraf, diğer taraftan süresiz olarak yoksulluk nafakası; velayeti kendisinde olmayan taraf ise çocuğun bakım ve eğitim giderlerine katkı olarak iştirak nafakası ödemekle yükümlü olabilir.

Mevzuat

• TMK m. 175 – Yoksulluk nafakası
• TMK m. 176 – Nafakanın ödenme şekli ve süresi
• TMK m. 182/2 – İştirak nafakası

Uygulamadaki Problem

Uygulamada en çok karşılaşılan sorun, nafaka miktarının belirlenmesinde tarafların gerçek gelir durumunun tam olarak ortaya konamamasıdır; özellikle kayıt dışı gelir elde eden taraflarda mahkemenin gelir tespitini yapması güçleşir. Ayrıca yoksulluk nafakası alan tarafın fiilen bir başkasıyla evlilik dışı birlikte yaşaması, iştirak nafakasında ise çocuğun ihtiyaçlarındaki değişimin nafaka miktarına ne şekilde yansıtılacağı da sık tartışılan konulardır.

Mahkeme/Kurum Yaklaşımı

Mahkemeler, nafaka miktarını belirlerken tarafların sosyal ve ekonomik durumlarını, hakkaniyeti ve kusur durumunu birlikte değerlendirir. Yargıtay'ın yerleşik içtihadına göre, yoksulluk nafakası alan tarafın fiilen evlilik birliği benzeri bir hayat sürdüğünün tespiti hâlinde nafakanın kaldırılması söz konusu olabilir; iştirak nafakasında ise çocuğun yaşının ilerlemesi ve ihtiyaçlarının artması, nafakanın artırılması davasında haklı bir gerekçe oluşturur.

Engin Şahin Hukuk Bürosu Değerlendirmesi

Nafaka dosyalarında, tarafların gerçek gelir ve gider durumunu ortaya koyacak belgeleri (bordro, vergi kaydı, banka hareketleri, kira geliri gibi) titizlikle inceliyor, nafaka talebini bu somut verilerle destekliyoruz. Nafakanın kaldırılması veya artırılması taleplerinde de değişen koşulların (yeni birliktelik, çocuğun ihtiyaçlarındaki artış) delillerle ispatına özel önem veriyoruz.