Vasiyetnamenin İptali Davası Ne Zaman Açılır?
Vasiyetnamenin şekil ve ehliyet yönünden iptali, dava açma süresi.
, Miras Hukuku, 1 dakikalık okuma
Soru
Miras bırakanın bıraktığı vasiyetnamenin, düzenlendiği tarihte miras bırakanın ehliyetsiz olduğu veya kanuni şekil şartlarına uyulmadığı gerekçesiyle geçersiz olduğu düşünülmektedir; bu vasiyetname nasıl iptal ettirilebilir?
Kısa Cevap
Miras bırakanın tasarruf ehliyeti bulunmadığı, vasiyetnamenin yanılma, aldatma, korkutma veya zorlama sonucu yapıldığı ya da kanunda öngörülen şekil şartlarına uyulmadığı hallerde, menfaati bulunan mirasçı veya vasiyet alacaklısı vasiyetnamenin iptalini dava yoluyla isteyebilir.
Mevzuat
- TMK m. 557 – Vasiyetnamenin iptal sebepleri
- TMK m. 558 – Dava açma süresi
- TMK m. 545-546 – Vasiyetnamenin şekilleri (resmi, el yazısı, sözlü)
Uygulamadaki Problem
Uygulamada en çok karşılaşılan sorun, özellikle el yazılı vasiyetnamelerde miras bırakanın vasiyetname tarihindeki akli ve fiziki durumunun (ayırt etme gücü) sonradan tespit edilmesindeki güçlüktür; bu genellikle sağlık kayıtları, tanık beyanları ve bazen mirasçıların anlatımlarına dayanan dolaylı delillerle yapılır. Ayrıca vasiyetnamenin el yazısı, tarih ve imza unsurları bakımından şekil şartlarına tam uyup uymadığının teknik incelemesi de sıkça ihtilaf konusu olur.
Mahkeme/Kurum Yaklaşımı
Mahkemeler, vasiyetnamenin iptali davalarında öncelikle şekil şartlarına uygunluğu (el yazısı vasiyetnamede tamamının miras bırakanın el yazısıyla yazılmış, tarihlenmiş ve imzalanmış olması gibi) inceler; şekil eksikliği tespit edildiğinde ehliyet tartışmasına gerek kalmadan iptale karar verilebilir. Yargıtay'ın yerleşik içtihadına göre, miras bırakanın tasarruf ehliyetinin bulunup bulunmadığı, vasiyetname tarihindeki sağlık durumunu gösteren tıbbi kayıtlar ve gerekirse bilirkişi (adli tıp) incelemesiyle değerlendirilir; ehliyetsizlik şüpheye yer bırakmayacak şekilde ispatlanmalıdır.
Engin Şahin Hukuk Bürosu Değerlendirmesi
Vasiyetnamenin iptali dosyalarında, öncelikle vasiyetnamenin şekil şartlarına uygunluğunu teknik olarak inceliyor, ardından gerekliyse miras bırakanın vasiyetname tarihindeki sağlık durumuna ilişkin kayıtları (hastane raporları, doktor beyanları) topluyoruz. Dava açma süresinin kaçırılmaması için sürecin başında zaman çizelgesini net biçimde belirliyoruz.
Sık Sorulan Sorular
Vasiyetnamenin iptali davasını kim açabilir?
İptalden menfaati bulunan mirasçı veya vasiyet alacaklısı açabilir.
Dava açma süresi ne kadardır?
İlgilinin vasiyetnameyi, iptal sebebini ve kendisinin hak sahibi olduğunu öğrendiği tarihten itibaren kanunda öngörülen kısa bir süre, her hâlde vasiyetnamenin açılma tarihinden itibaren daha uzun bir azami süre içinde açılmalıdır.
El yazılı vasiyetname noterde onaylanmak zorunda mı?
Hayır; ancak tamamının miras bırakanın el yazısıyla yazılmış, tarih ve imza içermesi gerekir.