Evlilik Birliğinin Temelinden Sarsılması Nedeniyle Boşanma (TMK 166)
Çekişmeli boşanma davasının şartları, kusur değerlendirmesi ve ispat yükü.
, Aile Hukuku, 1 dakikalık okuma
Soru
Eşler boşanma konusunda anlaşamamakta; taraflardan biri evlilik birliğinin artık sürdürülemez hale geldiğini ileri sürerek boşanma davası açmak istemektedir.
Kısa Cevap
Evlilik birliği, ortak hayatı sürdürmeleri eşlerden beklenemeyecek derecede temelinden sarsılmışsa, eşlerden her biri bu genel sebebe dayanarak boşanma davası açabilir; kusuru daha ağır olan eş, diğer eş itiraz etmedikçe bu davayı açamaz.
Mevzuat
- TMK m. 166/1-2 – Evlilik birliğinin temelinden sarsılması nedeniyle boşanma
- TMK m. 184 – Boşanma davalarında delillerin serbestçe takdiri
Uygulamadaki Problem
Uygulamada en çok tartışılan konu, evliliği sarsan olayların hangi tarafın ne ölçüde kusurlu olduğunun tespitidir; kusur oranı hem nafaka ve tazminat taleplerini hem de daha az kusurlu tarafın dava açma hakkını doğrudan etkiler. Ayrıca sıradan aile içi tartışmalar ile evliliği fiilen bitiren ciddi olaylar arasındaki sınırın nasıl çizileceği, tanık beyanlarının çelişkili olduğu durumlarda ispat sorunu yaratabilmektedir.
Mahkeme/Kurum Yaklaşımı
Mahkemeler, evlilik birliğinin sarsılmasına yol açan olayları münferit değil bir bütün olarak değerlendirir; basit ve tek seferlik tartışmaların değil, sürekli ve onarılamaz nitelikteki uyuşmazlıkların bu kapsamda kabul edilebileceğini vurgular. Yargıtay'ın yerleşik içtihadına göre, evlilik birliğinin objektif olarak temelinden sarsılmış olması yanında, ortak hayatın taraflardan en az biri için sübjektif olarak çekilmez hale gelmiş olması da aranır; kusuru daha ağır olan tarafın açtığı davada, diğer eş itiraz etmişse ve itiraz hakkın kötüye kullanılması niteliğinde değilse dava reddedilir.
Engin Şahin Hukuk Bürosu Değerlendirmesi
Çekişmeli boşanma dosyalarında, kusur değerlendirmesine esas olayları kronolojik ve somut delillerle (yazışmalar, tanık beyanları, varsa resmi kayıtlar) destekleyen bir dosya hazırlıyoruz. Nafaka, tazminat ve velayet talepleri ile kusur durumunun birbiriyle tutarlı biçimde ileri sürülmesi, dava stratejimizin temelini oluşturmaktadır.
Sık Sorulan Sorular
Tam kusurlu eş boşanma davası açabilir mi?
Diğer eş itiraz etmedikçe açabilir; itiraz halinde ve itiraz hakkın kötüye kullanılması sayılmazsa dava reddedilebilir.
Boşanma davasında kusur oranı neyi etkiler?
Nafaka, maddi ve manevi tazminat taleplerinin kabul edilip edilmeyeceğini ve miktarını doğrudan etkiler.
Boşanma davası ne kadar sürer?
Süre, tarafların iddia ve delillerine, tanık sayısına ve mahkemenin iş yüküne göre değişkenlik gösterir.