Araç İşletenin Hukuki Sorumluluğu (KTK m. 85)

Soru

Bir aracın işleteni (maliki veya işleteni), aracı kullanan sürücünün neden olduğu kazadan dolayı sorumlu tutulabilir mi; işleten bu sorumluluktan nasıl kurtulabilir?

Kısa Cevap

Bir motorlu aracın işletilmesi, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına ya da bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumludur; işletenin bu sorumluluktan kurtulabilmesi için kazanın, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve aracın bünyesinden kaynaklanmayan bir sebeple meydana geldiğini ispatlaması gerekir.

Mevzuat

• KTK m. 85 – İşletenin hukuki sorumluluğu
• KTK m. 86 – İşletenin sorumluluktan kurtulma şartları

Uygulamadaki Problem

Uygulamada en sık karşılaşılan sorun, işletenin sorumluluktan kurtulma iddiasının (mücbir sebep, mağdurun veya üçüncü kişinin ağır kusuru gibi) somut olayda gerçekten ispatlanıp ispatlanamadığıdır; bu, işleten için oldukça yüksek bir ispat standardı gerektirir. Ayrıca aracın kiralanmış, çalınmış veya işletenin bilgisi dışında kullanılmış olduğu durumlarda gerçek sorumlunun kim olduğunun tespiti de sıkça karşılaşılan bir tartışma konusudur.

Mahkeme/Kurum Yaklaşımı

Mahkemeler, işletenin sorumluluğunu değerlendirirken kusursuz sorumluluk ilkesini esas alır ve işletenin sorumluluktan kurtulabilmesi için gösterdiği delillerin yüksek bir ikna standardını karşılamasını arar. Yargıtay'ın yerleşik içtihadına göre, işletenin sorumluluktan kurtulması ancak kazanın tamamen mağdurun veya üçüncü bir kişinin kusurundan ya da mücbir sebepten kaynaklandığının kesin olarak ispatlanmasıyla mümkündür; aracın çalınması hâlinde dahi işletenin gerekli özeni gösterip göstermediği (aracı kilitli bırakıp bırakmadığı gibi) ayrıca değerlendirilir.

Engin Şahin Hukuk Bürosu Değerlendirmesi

İşletenin sorumluluğuna dayalı dosyalarda, kazanın oluş şeklini ve varsa işletenin sorumluluktan kurtulma iddialarını destekleyen delilleri titizlikle inceliyoruz. Mağdur tarafını temsil ettiğimizde, işletenin kusursuz sorumluluğunun kapsamını ve sınırlarını doğru biçimde ortaya koyarak tazminat talebini güçlü bir hukuki zemine oturtuyoruz.